Kargo desi nedir, nasıl hesaplanır?

Bir yastık gönderirsiniz; tartıda bir kilogramı zor geçer, faturada beş kilonun parası yazar. Bu bir hata değil, kargo fiyatlamasının temel kuralıdır. Taşıyıcının sattığı şey yalnızca ağırlık taşıma kapasitesi değil, araçtaki yerdir — ve hafif ama hacimli bir koli o yeri ağır bir koliden daha çok işgal eder.

Desi tam olarak bunu ölçer: paketin kapladığı hacmin kilograma çevrilmiş karşılığı. Taşıyıcı her gönderide gerçek kiloyu ve desiyi yan yana koyar, büyük olandan ücretlendirir. Formül üç ölçü ve bir bölmeden ibaret; asıl sorular, hangi bölenle böleceğiniz ve sonucu hangi kuralın bağladığıdır. Bu yazı formülü, böleni, yuvarlamayı ve desi ile kilogram arasındaki seçimi mekanizmasıyla anlatıyor.

Ücret kilodan değil, kilo ile desinin büyüğünden işler

Desi = (en × boy × yükseklik, santimetre) / bölen

Mekanizma aracın iki sınırından çıkar. Bir kargo aracının taşıyabileceği toplam ağırlık da toplam hacim de sınırlıdır; hangisi önce dolarsa taşıyıcının maliyeti oradan yazılır. Ağır ve küçük gönderiler aracın tonajını, hafif ve hacimli gönderiler kübik kapasitesini tüketir. Ücretin kilo ile desinin büyüğünden işlemesi, bu iki sınırı tek fiyat kuralına çevirir.

Somut bir örnekle: 40 × 30 × 20 santimetrelik bir koli 24.000 santimetreküptür. Böleni 3000 olan bir sözleşmede bu 8 desi eder. İçindeki ürün 2 kilogramsa ücret 8 üzerinden, 12 kilogramsa 12 üzerinden hesaplanır. Hafif kolinin kilosundan pahalı gitmesinin mekanizması budur: tartı değil, kapladığı yer konuşur.

Bölen kanun maddesi değil, sözleşme maddesidir

Aynı koli, farklı bölenlerle farklı desi eder. Türkiye'de karayolu gönderilerinde 3000 sık görülür; ekspres ve havayolu tarafında 5000 ve 6000 da kullanılır. Hangisinin sizi bağladığı bir sektör geleneği değil, kargo sözleşmenizin ilgili maddesidir.

Aradaki fark küçük değildir: aynı kutu bir sözleşmede 8, diğerinde 4 desi sayılır. Herkes 3000 kullanır varsayımıyla yapılan hesap, bu yüzden çoğu satıcı için yanlış birim maliyet üretir. Taşıyıcı tekliflerini karşılaştırırken kilogram fiyatına olduğu kadar bölene de bakmak gerekir; düşük birim fiyat, yüksek desi üreten bir bölenle birleşince avantaj olmaktan çıkabilir.

Yuvarlama, kesirli desiyi bir üst basamağa taşır

Çoğu taşıyıcı kesirli desiyi bir üst tam sayıya yuvarlar: 4,1 desi pratikte 5 üzerinden faturalanabilir. Yuvarlamanın hangi basamakta ve hangi yönde yapılacağı da yine sözleşmenizde yazar. Sınıra yakın paketlerde bu tek satırlık kural, kutuyu bir santim küçültmenin neden faturayı değiştirdiğini açıklar.

Yukarıdaki örnek koliyi 5000 bölenli bir sözleşmeyle düşünün: 24.000 bölü 5000, 4,8 desi eder ve yukarı yuvarlamayla 5 sayılır. Aynı kutunun yüksekliği 20 yerine 16 santimetre olsaydı sonuç 3,84 desi olur, fatura 4 üzerinden işlerdi. Basamağın hemen üstünde duran her paket, ambalajı gözden geçirmek için bir adaydır.

Desiyi düşüren şey boşluğu doldurmak değil, kutuyu küçültmektir

Formülün üç girdisi de kutunun dış ölçüsüdür; içinde ne olduğu desiyi ilgilendirmez. Kutu içindeki boşluğu dolgu malzemesiyle doldurmak desiyi bir gram düşürmez, yalnızca gerçek ağırlığı artırır. Desiyi düşüren tek şey, ürüne daha yakın oturan daha küçük bir kutudur.

Bu, ambalaj tercihini bir maliyet kararına çevirir. Ağır ve yoğun ürünlerde — kitap, metal parça, sıvı — ücret zaten kilodan işleyeceği için kutu ölçüsünün etkisi sınırlıdır. Hafif ve hacimli ürünlerde — tekstil, yastık, oyuncak — bir beden küçük kutu, gönderi başına bir desi basamağı kazandırabilir. Hangi tarafta olduğunuzu görmek için ürünlerinizin gerçek kilosunu ve desisini bir kez yan yana yazmak yeterlidir.

1. 1

   Dış ölçüleri alın

   Kolinin enini, boyunu ve yüksekliğini santimetre cinsinden, dıştan ölçün. Formül iç hacmi değil dış ölçüyü kullanır.

2. 2

   Böleninizi bulun

   Kargo sözleşmenizin desi maddesine bakın: 3000, 5000 veya 6000. Sözleşmeye erişemiyorsanız taşıyıcınıza sorun; varsayım yapmayın.

3. 3

   Desiyi hesaplayın

   Üç ölçüyü çarpıp bölene bölün, sözleşmenizdeki yuvarlama kuralını uygulayın.

4. 4

   Gerçek kiloyla karşılaştırın

   Tartıdaki ağırlık ile desiden büyük olanı alın; fatura o değer üzerinden işler.

Bu hesabın Prodixa'daki yeri

Prodixa'nın ücretsiz desi hesaplayıcısı bu yazıdaki formülün kendisidir: en, boy, yükseklik, gerçek kilogram ve böleni girersiniz; araç hem tam desiyi hem yuvarlanmış değeri, hem de ücrete esas olan büyük tarafı gösterir. Kayıt istemez; girdiğiniz veri tarayıcınızda kalır.

Sınırını da söyleyelim: hesaplayıcı size TL tutar göstermez, çünkü gösteremez — tarife, taşıyıcıyla aranızdaki sözleşmededir ve sınırını söylemeyen araca güvenilmez. Prodixa'nın operasyon tarafı bu hesabın devamında çalışır: Yurtiçi, DHL ve Aras entegrasyonlarıyla gönderi ve iade kargo kodu akışını tek panelden yürütür. Desi hesabı o sürecin girdisidir; ücreti belirleyen, sizin sözleşmeniz olmaya devam eder.