Pazaryerinden hesabınıza geçen tutar, satış raporundaki tutardan her zaman küçüktür. Aradaki farkı açıklamak için önce komisyona bakılır; oysa 1 Ocak 2025'ten beri kesinti listesinde bir satır daha var: yüzde 1 oranındaki e-ticaret stopajı. Oranı 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı belirliyor, usulünü 330 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği düzenliyor.
Bu satırın asıl sorunu tutarı değil, yanlış okunmasıdır. Stopajı komisyon gibi bir maliyet kalemi saymak, kâr hesabını sessizce bozar: kâr olduğundan küçük görünür ve fiyat kararları yanlış zemine oturur. Bu yazı üç şeyi netleştiriyor: kesintinin ne olduğu, neyin üzerinden hesaplandığı ve kesilen paranın nereye gittiği.
Stopaj bir gider değil, adınıza peşin ödenmiş vergidir
Tevkifat, verginin kaynağında kesilmesi demektir. Aracı hizmet sağlayıcılar ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları — pratikte pazaryerleri — size ödeme yaparken satış bedelinin yüzde 1'ini keser ve sizin adınıza vergi dairesine öder. Maaş bordrosundaki gelir vergisi kesintisiyle aynı mantık: para size ulaşmadan, ileride doğacak vergi borcunuza sayılmak üzere devlete gider.
Kesilen tutar kaybolmaz. 330 Seri No'lu Tebliğ'e göre geçici vergi ile yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. İlgili geçici vergi döneminde mahsup edilemeyen kısım, aynı yıl içindeki izleyen dönemlere taşınır; yıl sonunda hâlâ artan tutar kalırsa 252 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ndeki usulle iadesi istenebilir.
Muhasebe dilinde bu, stopajın gelir tablosuna değil bilançoya yazılması demektir: peşin ödenen vergiler hesabına. Etkisi kârda değil nakit akışındadır. Paranız yıl boyunca vergi idaresinde bekler, beyanname döneminde borcunuzdan düşülür.
Matrah KDV hariç satış bedelidir; komisyon matrahı indirmez
330 Seri No'lu Tebliğ matrahı net tanımlıyor: stopaj, ürün veya hizmetin KDV ve konaklama vergisi hariç bedeli üzerinden hesaplanır. Pazaryerinin ödemeden düştüğü komisyon, kargo ücreti ve hizmet bedelleri matrahı etkilemez. Çünkü tevkifat sizin hasılatınız üzerinden hesaplanır; platformun size fiilen gönderdiği net tutar üzerinden değil.
Stopaj = KDV hariç satış bedeli × %1
330 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
Sayısal örnek: KDV dahil 1.200 TL'lik bir satışta, yüzde 20 KDV ile KDV hariç bedel 1.000 TL'dir. Stopaj 10 TL olur. Pazaryeri aynı satıştan 200 TL komisyon kesse de matrah değişmez; stopaj yine 10 TL'dir.
| Kalem | Tutar | Stopaja etkisi |
|---|---|---|
| Satış bedeli (KDV dahil) | 1.200 TL | Matrah değil |
| KDV (%20) | 200 TL | Matraha girmez |
| KDV hariç bedel | 1.000 TL | Matrahın kendisi |
| Pazaryeri komisyonu | 200 TL | Matrahı indirmez |
| Stopaj (%1) | 10 TL | Hesabınıza geçmeden kesilir |
- 1
KDV'yi ayırın
KDV dahil fiyatı (1 + KDV oranı) değerine bölün. Örnekte 1.200 / 1,20 = 1.000 TL.
- 2
Yüzde 1'i uygulayın
KDV hariç bedelin yüzde 1'i stopaj tutarıdır: 1.000 TL için 10 TL.
- 3
Komisyonu karıştırmayın
Komisyon, kargo ve hizmet bedelleri kendi satırlarında düşülür; stopaj matrahına dokunmaz.
- 4
Mahsup kaydını tutun
Kesilen tutarı peşin vergi olarak izleyin; geçici vergi ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşülecek.
İade edilen siparişin stopajı aynı dönem içinde düzeltilebilir
Stopajın kesildiği her satış kalıcı değildir. 330 Seri No'lu Tebliğ'e göre ürün ve bedeli aynı vergilendirme dönemi içinde iade edilirse, tevkifat vergi dairesine beyan edilmeden önce platform kayıtlarında gerekli düzeltmeyi yapabilir. Süreç dönem içinde tamamlandığında, iade edilen satışın stopajı hiç doğmamış gibi sonuçlanır.
Bu kural, iade kayıtlarının tarihle eşleşmesini önemli kılar. Düzeltme penceresi kapandıktan sonra gelen iadede kesinti çoktan beyan edilmiştir; tutar kaybolmaz ama düzeltme yerine mahsup mekanizmasıyla telafi edilir. İade tarihini ve dönemini kaydetmeyen bir operasyonda bu ayrım görünmez olur.
Stopajı maliyet satırına yazmak kârı olduğundan küçük gösterir
Kâr hesaplayan bir araç ya da tablo, stopajı komisyonun yanına maliyet olarak koyuyorsa iki hata birden yapar. Birincisi, kâr marjınızı olduğundan düşük gösterir; yüzde 1, ince marjlarla çalışan bir mağazada fiyat kararını değiştirmeye yetebilir. İkincisi, mahsubu görünmez kılar: beyanname döneminde vergi borcunuzdan düşülecek bir alacağınız olduğunu o tablo söylemez.
Doğru okuma şudur: stopaj kârınızı değil, paranızın zamanlamasını etkiler. Satış anında hesabınıza yüzde 1 eksik geçer; aynı tutar beyanname döneminde vergi borcunuzu azaltır. Nakit planlaması yapan bir mağaza için bu fark önemlidir — ama bir maliyet kalemi değildir.
Bu hesap Prodixa'nın neresinde
Prodixa'nın ücretsiz araçları arasında bir stopaj hesaplayıcı var: satış tutarını KDV dahil ya da hariç girersiniz, matrahı ve kesinti tutarını gösterir. Kayıt istemez; girdiğiniz veri tarayıcınızda kalır.
Sınırı da söyleyelim: hesaplayıcı kesintinin tutarını gösterir, muhasebesini yapmaz. Mahsup kaydı, geçici vergi beyanı ve dönem düzeltmeleri mali müşavirinizin alanıdır. Prodixa'nın operasyon ajanı da vergi danışmanı değildir; sipariş, kargo ve iade yazışmalarını yürütür, beyanname onun işi değildir.
Sık sorulanlar
E-ticaret stopajı kârımı azaltır mı?
Hayır. Stopaj gider değil, adınıza peşin ödenmiş vergidir; geçici vergi ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Azalttığı şey kâr değil, satış anında hesabınıza geçen nakittir.
Komisyon stopaj matrahını düşürür mü?
Düşürmez. 330 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre matrah, KDV ve konaklama vergisi hariç satış bedelidir; komisyon, kargo ücreti ve hizmet bedelleri matrahı etkilemez.
Kesilen stopaj geri alınabilir mi?
Mahsupla döner: geçici vergi ile yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden düşülür. Dönem içinde mahsup edilemeyen kısım izleyen geçici vergi dönemlerine taşınır; yıl sonunda artan tutar kalırsa 252 Seri No'lu Tebliğ'deki usulle iadesi istenebilir.
İade edilen siparişin stopajı ne olur?
Ürün ve bedeli aynı vergilendirme dönemi içinde iade edilirse, tevkifat vergi dairesine beyan edilmeden önce platform kayıtlarında düzeltme yapabilir (330 Seri No'lu Tebliğ). Bu pencere kaçarsa kesilen tutar kaybolmaz; diğer kesintiler gibi beyannamede mahsuba konu olur.
